2025 йил якунларига кўра, Ўзбекистонга хориждан юборилган пул ўтказмалари ҳажми 18,9 миллиард долларни ташкил этди. Бу кўрсаткич 2024 йилга нисбатан 27,2 фоизга кўп бўлиб, Марказий банкнинг дастлабки прогнозларидан сезиларли даражада юқори чиқди. Бу ҳақда МБ маълумотларида келтирилган.
Регулятор изоҳига кўра, ўтказмалар ҳажмининг кескин ўсишига асосан ташқи омиллар таъсир кўрсатган. Хусусан, Ўзбекистоннинг асосий ҳамкор давлатлари валюталарининг мустаҳкамланиши, жумладан, Россия рубльининг кўтарилиши, шунингдек, меҳнат мигрантлари оқимининг бошқа давлатларга кенгайиши бунга замин яратган. Дастлаб 2025 йил учун пул ўтказмалари ўсиши 10–12 фоиз атрофида баҳоланган бўлса, кейинчалик прогноз 15–18 фоизгача янгиланганди, бироқ амалдаги ўсиш бу кўрсаткичлардан ҳам юқори бўлди.
Ойлар кесимида қаралганда, 2025 йил давомида барча ойлар ўтган йилги даражадан юқори кўрсаткичлар билан якунланган. Энг катта ҳажмдаги ўтказмалар июль ойида қайд этилиб, 1,97 миллиард долларни ташкил этган. Шунингдек, августда 1,9 млрд доллар, сентябрда 1,84 млрд доллар ва октябрда 1,86 млрд доллар миқдорида пул ўтказмалари амалга оширилган. Энг паст кўрсаткич эса январь ойига тўғри келиб, 1,06 млрд долларни ташкил қилган.
Марказий банк маълумотларига кўра, 2025 йилда аҳоли томонидан чет эл валютасини сотиш ва сотиб олиш ўртасидаги ижобий фарқ 9,7 миллиард долларга етган. Бу 2024 йилдаги кўрсаткичдан 1,4 баравар кўп бўлиб, валюта бозорида барқарорликни таъминлашда муҳим омил сифатида баҳоланмоқда.
Шунингдек, пул ўтказмалари аҳоли даромадлари таркибида тобора муҳимроқ ўрин эгаллаб бормоқда. Ўтган йил якунларига кўра, мамлакатнинг учта ҳудудида аҳоли даромадларининг 30 фоиздан ортиқ қисми, яна бешта ҳудудда эса 20 фоиздан кўпроғи айнан хориждан келиб тушган пул ўтказмалари ҳисобига шаклланган. Бу кўрсаткичлар 2024 йилга нисбатан сезиларли даражада ошган.
2017–2025 йиллар оралиғида Ўзбекистонга юборилган пул ўтказмалари ҳажми бир неча баробарга кўпайди. Хусусан, 2020–2025 йиллар давомида ўтказмалар миқдори уч баравар ошиб, уларнинг ялпи ички маҳсулотдаги улуши 8,6 фоиздан 12,8 фоизгача етган. Мутахассислар бу ҳолатни бир томондан ички истеъмол ва молиявий барқарорликни қўллаб-қувватловчи омил сифатида баҳоласа, бошқа томондан, айрим ҳудудларнинг хорижий меҳнат миграциясига юқори даражада боғлиқлигини кўрсатувчи хатар сифатида ҳам қайд этмоқда.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, пул ўтказмалари ҳажмининг юқори суръатларда ўсиши ички талабни қўллаб-қувватлаш ва валюта бозорида мувозанатни сақлашда муҳим рол ўйнаган. Шу билан бирга, хориждаги миграцион сиёсатдаги ўзгаришлар ёки иш ўринлари қисқариши келгусида айрим ҳудудлар даромадларига бевосита таъсир кўрсатиши мумкин.
