Россия 2025-йили Украинанинг вақтинча босиб олинган ҳудудларида етиштирилган 2 миллион тоннадан ортиқ дон маҳсулотларини хорижга экспорт қилган. Бу ҳақда Украина Ташқи разведка хизмати хабар берди.
Маълум қилинишича, бу маҳсулотлар “рус дони” сифатида расмийлаштирилган ҳамда жаҳоннинг турли қисмларига етказиб берилган. Жараёнда асосан Азов ва Қора денгиздаги порт инфратузилмасидан фойдаланилмоқда. Хусусан, Севастопол денгиз порти бу борада муҳим рол ўйнаяпти.
Шу билан бирга, Россия Украина дони етказиб берилаётган давлатлар географиясини ҳам анча кенгайтирган. Жумладан, йилнинг иккинчи ярмида экспорт қилинган 1,4 миллион тонна маҳсулотнинг 53,6 фоизи Миср ва Бангладеш (250 минг тонна) ҳиссасига тўғри келган. Шунингдек, Ливан (78,1 минг тонна) ва Туркия (96,7 минг тонна) ҳам йирик харидорлар қаторида бўлган. Бундан ташқари, Сурия ҳам бир муддат тўхтаб қолган дон импортини қайта тиклаган.
Разведка маълумотларига кўра, Россия дон маҳсулотларини Жибути, Саудия Арабистони ва Вьетнамга ҳам етказиб берган. Ҳатто Болқон минтақасидаги айрим давлатлар ҳам нисбатан кичик ҳажмларда импорт қилган. Жараёнда санкцияларни четлаб ўтиш учун “кемадан кемага” схемасидан фойдаланилган. Яъни дон денгиздаёқ бошқа кемага ортилиб, шу орқали маҳсулотнинг келиб чиқиш жойи яширилган.
Украина ташқи ишлар вазири Андрий Сибиганинг маълум қилишича, Россия нафақат нефть, балки дрон экспорти учун ҳам “соя флоти” тузган. У ҳам, шунингдек, биргина 2025 йилнинг ўзида босиб олинган ҳудудлардан қарийб 2 миллион тонна дон ўғирланганини таъкидлаган. Бу маҳсулотларнинг бир қисми Россиянинг ички бозорига йўналтирилса, қолгани Африка, Осиё, айниқса, Яқин Шарқ бўйлаб тарқалади.
