Исроил кеча, 23 ноябрь Байрутнинг жанубий туманига ҳаво зарбаси бериб, АҚШ воситачилигидаги ўт очишни тўхтатиш келишувига қарамай, “Ҳизбуллоҳ” ташкилотининг юқори ҳарбий расмийсини ўлдирди. Буни Исроил армияси тасдиқлади.
Армия баёнотига кўра, бир неча ойдан бери илк бор амалга оширилган зарба Ливан пойтахти атрофидаги туманга йўналтирилган бўлиб, “Ҳизбуллоҳ”нинг вақтинчалик бош штаби раҳбари Али Табтабоига қаратилган.
“Ҳизбуллоҳ” ўз баёнотида Табтабои вафотини тасдиқлаб, уни “буюк қўмондон”, “ўзининг муборак ҳаётининг охирги дақиқаларигача исроиллик душманга қарши курашган” деб таърифлади. Баёнотда унинг аниқ вазифаси ҳақида батафсил маълумот берилмаган.
“Исроилнинг бу зарбаси кизил чизиқни бузди”, деди “Ҳизбуллоҳ” расмийси Маҳмуд Қимати Ҳарет Ҳрейқ туманидаги портлаган бино яқинида туриб.
Унинг сўзларича, ташкилот раҳбарияти жавоб чораси бўладими-йўқми ва қандай бўлишини кейин ҳал қилади.
Ливан Соғлиқни сақлаш вазирлигининг маълумот беришича, зарба оқибатида беш киши ҳалок бўлган ва яна 28 киши яраланган. Ҳужум кўп қаватли бинони нишонга олган ва унинг вайроналари пастдаги асосий йўлда турган машиналарнинг устига тушган.
“Reuters” мухбирининг айтишича, одамлар яна ҳужум бўлишидан қўрқиб, ўз уй-жойларидан ташқарига чиқиб кетган.
Қўшма Штатлар 2016 йилда Табтабоига нисбатан санкциялар жорий этган, уни “Ҳизбуллоҳ”нинг асосий раҳбарларидан бири сифатида кўрсатиб, у ҳақида маълумот учун 5 миллион долларгача мукофот таклиф қилган.
Исроил армияси баёнотида таъкидланишича, Табтабои “Ҳизбуллоҳ”нинг аксарият қўшинларини бошқарган ва уларни Исроил билан урушга тайёр ҳолга келтириш учун қаттиқ меҳнат қилган”.
Исроил Бош вазири Биньямин Нетаньяху телевидение орқали эълон қилинган қисқа баёнотида Исроил “Ҳизбуллоҳ”нинг кучларини қайта тиклашига йўл қўймаслигини” ва Ливан ҳукуматидан “Ҳизбуллоҳ”ни қуролсизлантириш бўйича ўз мажбуриятини бажаришини кутаётгани”ни айтди.
Ливан Президенти Жозеф Аун халқаро ҳамжамиятни Исроил ҳужумларини тўхтатиш учун аралашишга чақирди.
Зарба Рим папаси Леонинг Ливанга илк хорижий сафари доирасида келиши режалаштирилганидан бир ҳафта олдин амалга оширилди. Кўплаб ливанликлар бу ташриф мамлакатда яхшироқ кунлар бошланишининг белгиси бўлиши мумкин, деб умид қилмоқда.
2024 йил ноябрдаги ўт очишни тўхтатиш ҳақидаги келишув “Ҳизбуллоҳ” ва Исроил армияси ўртасидаги бир йиллик тўқнашувларга чек қўйиш учун мўлжалланган эди. Бу тўқнашувлар 2023 йил 7 октябрда ҲАМАС амалга оширган ҳужумдан бир кун кейин “Ҳизбуллоҳ”нинг Исроил постларига ракета отиши билан бошланган.
Бироқ Исроил келишувдан бери Ливанга қаршиликларини деярли ҳар куни давом эттириб келмоқда, ўзи айтганидек, “Ҳизбуллоҳ”нинг қурол-аслаҳа омборлари, жангчилари ва уларнинг қайта тикланиш уринишларини нишонга олмоқда. Сўнгги ҳафталарда ҳам зарбалар кучайтирилган.
Исроил АҚШга бу зарбадан олдин хабар берган-бермагани ҳақида сўралганда, Исроил ҳукуматининг матбуот котиби Шош Бедросиан Исроил қарорларни мустақил равишда қабул қилишини айтди.
Исроил бир йиллик уруш давомида гуруҳнинг раҳбариятининг катта қисмини, жумладан, ўша пайтдаги раҳбари Ҳасан Насруллоҳни ҳам йўқ қилган.
2024 йилдан бери Исроил ва Ливан ўт очишни тўхтатиш шартларини бузишда бир-бирини айблаб келмоқда.
Ливан Исроилнинг доимий ҳаво зарбалари ва Исроил қўшинларининг Ливан ҳудудидаги жанубий беш постни ишғол қилиб турганини кескин бузилишлар деб ҳисоблайди. Президент Аун музокараларга очиқлигини айтган, аммо Исроил расмийларидан ижобий жавоб олмаганини билдирди.
Исроил эса “Ҳизбуллоҳ”ни жанубда қайта тузилишга уринётганликда айбламоқда ва мамлакат бўйлаб, жумладан, “Ҳизбуллоҳ”га тегишли ноқонуний қуролларни мусодара қилиш борасида Ливандан қаттиқроқ чоралар кўришни талаб қилмоқда.
“Ҳизбуллоҳ” ўт очишни тўхтатиш битими кучга кирганидан бери Исроилга ўқ отмаганини ва келишувга амал қилаётганини таъкидламоқда.
