Аҳмад аш-Шараъа ҳукуматининг Сурия ҳудудий яхлитлигини дипломатик йўл билан тиклашга бўлган уринишлари натижа бермади. Бунинг оқибатида бир неча йилдан буён курдлар назоратида бўлиб келган ҳудудларда ҳарбий ҳаракатлар бошланди. Сурия армияси ҳамда асосан курдлардан иборат Сурия демократик кучлари (SDF)ўртасида Ҳалаб, шунингдек Раққа йўналишларида тўқнашувлар кузатилган.
Жанглар SDF ўз кучларини Фурот дарёсининг шарқига олиб чиқишга рози бўлганидан сўнг фаоллашди. Сурия армияси қарийб ўн йилдан буён курдлар назоратида бўлиб келган ҳудудларни қисқа вақт ичида қайтариб олди. АҚШ Марказий қўмондонлиги раҳбари Бред Купер X тармоғи орқали Дамашққа мурожаат қилиб, барча ҳарбий ҳаракатларни тўхтатишга чақирди.
Al-Jazeera телеканалининг Сурия армияси оператив қўмондонлигига таяниб хабар беришича, ҳукумат кучлари Табқага кирган. У Раққа вилоятининг стратегик аҳамиятга эга шаҳри бўлиб, ҳудудда йирик гидротехник иншоот ва ҳарбий авиабаза мавжуд. Бундан ташқари, армия Дайр аз-Завр вилоятининг Ал-Омар ва Конико нефть-газ конлари устидан ҳам назоратни тиклаган.
Натижасиз келишув ва бир-бирни айблаётган томонлар
Асосан курдлардан иборат Сурия демократик кучлари аввалроқ Дайр Ҳафир ва Маскана шаҳарларидан, шунингдек Ҳалаб вилоятидаги қатор қишлоқлардан чиқиб кетишини маълум қилган эди. Боиси бу ҳудудлар аҳолиси асосан араблардан иборат бўлиб, курдлар бошқарувидаги ҳукуматга қўллов билдирмайди.
Сурия армияси SDFни келишувда белгиланган ҳудудлардан чекинмасликда айблади. Расмийларга кўра, Маскана яқинидаги тўқнашувларда икки нафар аскар ҳалок бўлган. Сурия демократик кучлари эса, ўз навбатида, келишув ҳукумат қўшинлари томонидан бузилганини таъкидлади. Курдлар бошқарувидаги тузилмага кўра, Сурия армияси шаҳарларга уларнинг жангчилари ҳали тўлиқ чиқиб кетмасидан кириб борган.
SDF бу ҳолатни “хиёнат” деб атаб, ҳукумат кучлари Раққа ҳудудининг айрим қисмларини нишонга олганини билдирди. Ал-Жазира мухбири Зейн Басравининг хабар беришича, Дамашқ мазкур йўналишдаги қўшинларини узоқ масофага мўлжалланган артиллерия тизимлари ва катта миқдордаги ўқ-дорилар билан дастаклаган.
Шу билан бир вақтда, Дайр аз-Завр вилоятида ҳам тўқнашувлар кузатиляпти. Ҳукумат кучлари стратегик аҳамиятга нефть конлари устидан назоратни тиклаган бўлиши мумкин. Мана шу воқеалар фонида Қўшма Штатлар сиёсий мувозанат сақлашга уриняпти. Боиси у бир тарафдан ўзининг узоқ йиллик иттифоқчиси бўлган курдларни ташлаб қўя олмайди. Бошқа тарафдан Вашингтон Дамашқ билан ҳам муносабатларини бузишни истамайди.
АҚШ махсус вакили Том Барак шанба куни Ироқ Курдистонининг Эрбил шаҳрига бориб, SDF раҳбари Мазлум Абди ва курд сиёсий етакчиси Масъуд Барзоний билан учрашув ўтказди. Улар президент Аҳмад аш-Шаръанинг курд тилини расман тан олиш ва илгари фуқаролиги бекор қилинган суриялик курдларга ватандошлик мақомини қайтариш ҳақидаги фармонни ижобий баҳолади. Бироқ мазкур ташаббус қонун даражасида мустаҳкамланиши ва конституцияга киритилиши зарурлиги таъкидланди.
Al-Jazeera мухбири Бернард Смитнинг Бағдоддан хабар беришича, томонлар ўн минглаб SDF жангчиларини Сурия армиясига қандай интеграция қилиш масаласида келиша олмаяпти. Улар АҚШ томонидан ўқитилган ва қуроллантирилган бўлиб, жанговар тажрибага эга.
