АҚШ Президенти Дональд Трамп Гренландияни эгаллаб олиш борасидаги кескин баёнотларидан кейин жиддий босим остида қолди. Ҳатто бу масала унинг импичментига сабаб бўлиши мумкинлиги айтилмоқда. Бу ҳақда кеча, 26 январь куни “Reuters” хабар берди.
Қайд этилишича, 2025 йилнинг декабрь ойида Гренландия пойтахтида АҚШ, Дания ва Гренландия расмийлари ўртасида учрашув бўлиб ўтган. Музокаралар хотиржам руҳда кечган ва унда АҚШнинг Гренландияни ҳарбий ёки молиявий йўл билан эгаллаб олиши ҳақида умуман гап бўлмаган.
Бироқ орадан икки ҳафта ўтиб вазият кескин ўзгарган. Трамп Гренландия бўйича махсус элчи этиб Жефф Ландрини тайинлаганини эълон қилган. Ландри эса ижтимоий тармоқларда “Гренландияни АҚШнинг бир қисмига айлантиришга ёрдам беришини” ёзган. Бу эса кўпчиликда кескин норозилик уйғотган.
Маълум бўлишича, Трамп бу борадаги қарорларни кўпинча дипломатлар ва миллий хавфсизлик маслаҳатчиларини четлаб ўтган ҳолда қабул қилган. Гренландия масаласидаги босимлар, иттифоқчи давлатларга нисбатан янги тарифлар ва Даниядан имтиёзлар талаб қилиниши фақат Трамп ва унинг яқин доирадаги ёрдамчилари томонидан илгари сурилган. Ушбу маслаҳатчилар орасида Савдо вазири Говард Лютник, вице-президент Жей Ди Вэнс ва Давлат котиби Марко Рубио ҳам бор.
Қўшма Штатларнинг юқори лавозимли амалдорлари Трампни ҳарбий куч ишлатиш фикридан қайтаришга ҳаракат қилган. Бундай кескин ва кутилмаган қарорлар АҚШнинг яқин иттифоқчилари билан муносабатларига путур етказиши мумкинлиги айтган. Айниқса, Гренландия бўйича ҳарбий ҳаракатлар эҳтимоли Конгрессда жиддий норозилик уйғотган.
Манбаларга кўра, бир қатор қонунчилар Марко Рубио ва Оқ уйнинг юқори лавозимли амалдорларига қўнғироқ қилиб, бу масала импичмент жараёнига олиб келиши мумкинлигидан огоҳлантирган. Ҳатто айрим республикачилар ҳам Гренландияга ҳарбий аралашув бўлса, Трампга қарши импичмент тергови бошланишидан хавотир билдирган. Шундан сўнг Трамп орол борасида ўз фикрини ўзгартирган.
Оқ уй вакили Анна Келлининг айтишича, Трамп “Америка биринчи ўринда” сиёсатини қатъий амалга оширган ва қарорларни марказлашган ҳолда қабул қилган. Бироқ сўнгги воқеалар бу ёндашув жиддий сиёсий хавфларни юзага келтирган.
