АҚШнинг ўт очишни тўхтатиш режаси доирасида Ғазони ажратиб турувчи “сариқ чизиқ” Исроил учун янги чегара ҳисобланади. Бу ҳақда Исроил армияси бош штаби раҳбари Эял Замир ҳудудга жойлаштирилган ҳарбийлар билан учрашув чоғида маълум қилди.
Замирнинг айтишича, Исроил ҳозир эгаллаб турган ҳарбий позицияларни тарк этмайди. Ушбу позициялар Ғазонинг ярмидан кўпроғини, жумладан, қишлоқ хўжалиги ерларининг катта қисмини ҳамда Миср билан чегарадаги ўтиш пунктини қамраб олади.
“Сариқ чизиқ” — янги чегара бўлиб, у жамоаларимиз учун олдинги мудофаа чизиғи ва оператив фаолият ҳудуди вазифасини бажаради”, деди Замир.
Унинг таъкидлашича, Исроил армияси Ғазо секторининг катта қисми устидан оператив назоратни сақлаб қолади ва мазкур мудофаа чизиғида қолади. Исроил ҳужумлари ва эвакуация буйруқлари оқибатида Ғазонинг шарқий қисми аҳолиси мажбуран кўчирилган.
Омон қолган деярли 2 миллиондан ортиқ фаластинлик ҳозир денгиз бўйидаги тор қумли ҳудудда жамланган. Бу ҳудуд майдони АҚШдаги Вашингтон шаҳридан ҳам кичик.
Замирнинг Исроил қўшинлари Ғазода қолишини билдириши октябрь ойида имзоланган сулҳ келишувига зид ҳисобланади. Чунки келишувда “Исроил Ғазони босиб олмайди ва аннексия қилмайди” деб аниқ белгиланган.
Трампнинг 20 банддан иборат режасига кўра, Исроил ҳарбийлари Ғазо ҳудудларини босқичма-босқич халқаро хавфсизлик кучларига топшириши ва охир-оқибат, чегара бўйлаб кичик хавфсизлик ҳудудидан ташқари, бутунлай чиқиб кетиши керак.
Исроил ҳукумати Замирнинг баёноти расмий сиёсатни акс эттирадими-йўқми, деган саволга изоҳ бермади. Расмийлардан бири Исроил кучлари “сулҳ шартларига мувофиқ жойлаштирилганини” айтиб, ҲАМАСни келишувни бузишда айблади.
Сулҳ келишувига кўра, Исроил қўшинларининг чиқиб кетиши ҲАМАСнинг қуролсизлантирилиши билан боғланган. Бироқ бу жараён қандай ва қачон амалга оширилиши бўйича аниқ механизм ёки муддат белгиланмаган.
Ноябрь ойида қабул қилинган БМТ резолюцияси халқаро хавфсизлик кучларини ташкил этишга рухсат берди. Бироқ ҳозирча бирорта давлат бу кучлар учун қўшин ажратмади. Айрим мамлакатлар тинчликпарвар миссияда қатнашишга қизиқиш билдирган бўлса-да, Трамп маъмуриятининг босимига қарамай, аскарларини ҲАМАСга қарши жангга юбориш хавфини ўз зиммасига олишни истамаяпти.
Исроил армияси ўз позицияларини мустаҳкамлаш мақсадида “сариқ чизиқ” бўйлаб янги бетон постлар қурди ва уни ўлим хавфи мавжуд бўлган чегара деб эълон қилди. Сулҳ амалда бўлишига қарамай, аскарлар бу чизиқни кесиб ўтганликда айбланган фаластинликларни, жумладан болаларни ҳам бир неча бор отиб ўлдирган.
Чизиқнинг айрим қисмларини белгилаш учун ўрнатилган бетон таянчлар Исроилнинг Ғазодаги ҳарбий назоратини кенгайтириш воситаси сифатида ҳам қўлланилган. Сунъий йўлдош тасвирларига кўра, баъзи белгилар сулҳ хариталарида келишилган чизиқдан юзлаб метр ичкарига жойлаштирилган.
АҚШ ҳарбийлари ҳам Ғазони “сариқ чизиқ” бўйлаб узоқ муддатга бўлиб ташлаш режасини ишлаб чиқмоқда. АҚШ расмийси Ғазони қайта бирлаштиришни “фақат орзудаги мақсад” деб атаган.
The Guardian кўрган ҳужжатларга кўра, ҳудуд Исроил ва халқаро ҳарбийлар назорати остидаги “яшил зона” ва номаълум муддатга вайрон ҳолатда қолдириладиган “қизил зона”га ажратилиши режалаштирилган.
