Туркия Россиядан газ импорт қилиш бўйича муддати тугаётган йирик шартномаларни бир йилга узайтиришини маълум қилди. Бу ҳақда мамлакат энергетика вазири Алпарслан Байрактарга таяниб Al Arabiya хабар берди.
Россиянинг “Газпром” компанияси билан умумий ҳажми 22 млрд кубометр бўлган иккита импорт шартномаси йил охирида тугаши кутилаётган эди. Туркиянинг давлат газ импортчиси BOTAC томонидан шартнома бир йилга узайтирилган.
Байрактарнинг таъкидлашича, “Газпром” орқали газ етказиб бериш кейинги йилда ҳам давом этади, бироқ Анқара қисқа муддатли, хусусан, бир йиллик шартномаларга эътибор қаратмоқда. Туркия ўзининг газ аралашмасида Россия газининг улушини доимий равишда қисқартириб бормоқда. Ҳозирги кунда бу кўрсаткич 40 фоиздан пастга тушган.
Россиянинг Европадаги охирги йирик табиий газ бозори бўлган Туркия айни пайтда узоқ муддатли шартномалар асосида суюлтирилган табиий газ сотиб олиш бўйича қатор битимлар имзолаган. Бу шартномаларнинг катта қисми АҚШ ҳиссасига тўғри келади.
Туркия кейинги 15 йил ичида АҚШ газини қазиб чиқариш объектларига сармоя киритишни режалаштирмоқда. Давлат компанияси TPAO АҚШнинг Chevron ва Exxon каби йирик энергетика компаниялари билан музокаралар олиб бормоқда ва келишув 2026 йил январь ойида амалга оширилиши мумкин. АҚШ 2025-йилда Туркиянинг тўртинчи йирик газ етказиб берувчисига айланган, унинг улуши 14 фоиз (5,5 млрд куб метр)ни ташкил этади.
Эрон ва Туркманистон газига оид музокаралар
НАТО аъзоси бўлган Туркия газ савдоси марказига айланиш амбициясига эга бўлиб, анъанавий қувур орқали етказиб бериш манбаларини диверсификация қилмоқда. Байрактарнинг сўзларига кўра, Туркия Эрон билан ҳам 10 миллиард куб метр ҳажмдаги газ импорти шартномаси бўйича музокаралар олиб бормоқда.
Музокараларнинг бир қисми Туркиянинг Эрон орқали импорт қилаётган Туркманистон газининг ҳажмини ошириш билан боғлиқ. Анқара 2025-йилда Туркманистон билан Эрон орқали 1,3 миллиард куб метр газ етказиб бериш бўйича бир йиллик битим имзолаган эди. Ҳозирча импорт қилинган ҳажм 0,5 миллиард куб метрга етади.
