АҚШнинг давлат қарзи 40 триллион доллардан ошиб, тарихдаги энг юқори кўрсаткичга етди. Бу ҳақда “Associated Press” хабар берди.
АҚШ миллий қарзи бундан атиги беш ой аввал, март ойида 39 триллион долларга етган эди.
Маълум қилинишича, 40 триллион долларлик рекорд АҚШ федерал харажатларининг катта қисмини мудофаа, Ижтимоий таъминот ва Medicare каби дастурлар, шунингдек, давлат қарзи бўйича фоиз тўловлари ташкил этаётган бир пайтда қайд этилган.
Шунингдек, АҚШнинг қарзи бир неча президентлик маъмуриятлари даврида мунтазам равишда ошиб келган. Бунга ҳукуматнинг солиқлардан тушадиган даромаддан кўпроқ маблағ сарфлаётгани сабаб бўлмоқда.
Хусусан, COVID-19 пандемияси даврида АҚШ иқтисодиётининг катта қисми фаолиятини тўхтатган. Шу сабабли Дональд Трампнинг биринчи президентлик даврида ва собиқ президент Жо Байден маъмурияти даврида иқтисодиётни қўллаб-қувватлаш ҳамда тикланишни таъминлаш учун ҳукумат катта миқдорда қарз олган.
Бундан ташқари, Трамп ўтган йили республикачилар томонидан ишлаб чиқилган солиқларни қисқартириш ва давлат харажатлари тўғрисидаги қонунни имзолаганидан кейин ҳукумат харажатлари яна оширилган.
Оқ уй вакили Куш Десаи Трамп маъмурияти федерал харажатлардаги исрофгарчилик, фирибгарлик ва суиистеъмолларга чек қўйиш ҳамда иқтисодий ўсишни тезлаштириш орқали давлат қарзининг ЯИМга нисбатини яхшилашга эътибор қаратаётганини айтган.
Бироқ экспертлар давлат қарзининг кескин ошиши аллақачон америкаликларнинг кундалик ҳаётига таъсир қилаётганини таъкидламоқда. Уларнинг сўзларига кўра, ипотека ва автомобиль кредитлари каби қарз олиш харажатлари ошмоқда. Шунингдек, инвестиция учун маблағи камайган компанияларда иш ҳақининг пасайиши, товар ва хизматлар нархининг қимматлашиши кузатилмоқда.
Peter G. Peterson Foundation раҳбари Майкл А. Петерсоннинг айтишича, мамлакат турмуш даражасини яхшилаш ва келажак авлод учун барқарор иқтисодий шароит яратиш учун АҚШ қонунчилари давлат молиясини янада барқарор йўлга олиб чиқиши керак.
Bipartisan Policy Center раҳбари Маргарет Спеллингс эса федерал қарз яшаш харажатларини ошираётгани, бошқа харажатлар ва инвестициялар учун имкониятларни қисқартираётгани ҳамда АҚШ иқтисодиёти ва аҳолининг узоқ муддатли фаровонлигига хавф туғдираётганини таъкидлаган.
АҚШда федерал ҳукумат қанча миқдорда қарз олиши мумкинлигини белгиловчи қонуний қарз лимити мавжуд. Ушбу лимитни Конгресс белгилайди, ўзгартиради ёки бекор қилиши мумкин.
Bipartisan Policy Center’нинг ҳисоб-китобларига кўра, АҚШнинг миллий қарзи 2027 йил қишининг охири ва ёзининг ўрталаригача 41,1 триллион долларлик қарз лимитига етиши мумкин. Шундан сўнг, Конгресс қарз лимитини яна ошириш ёки унинг амал қилишини вақтинча тўхтатиш масаласини кўриб чиқиши керак бўлади.
Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг сўнгги маълумотлари таҳлилига кўра, АҚШнинг молиявий ҳолати ривожланган давлатлар орасида энг оғир кўрсаткичлардан бирига эга.
