Олимлар Галапагос ороллари яқинида сув тубида яшовчи саккизоёқнинг янги турини кашф қилди. Ёрқин кўк рангга эга бўлган ноодатий жонзотга Microeledone galapagensis деб ном берилди. Мазкур илмий иш “Zootaxa” журналида эълон қилинди.
Бу саккизоёқ илк бор 2015 йилдаёқ Чарльз Дарвин фонди ва Галапагос миллий парки маъмурияти томонидан ҳамкорликда ташкил этилган “E/V Nautilus” тадқиқот кемасидаги чуқур сув экспедицияси пайтида пайқаб қолинган. Тадқиқотчилар Дарвин ороли яқинидаги океан тубини масофадан туриб бошқариладиган сувости аппарати ёрдамида ўрганаётган бўлган. Тахминан 1773 метр чуқурликда, сувости тоғи яқинида олимлар ноодатий кўк рангдаги кичкина саккизоёқни кўриб қолган.
“У жуда ҳам митти ва кўк рангда!” дея ҳайратланиб муносабат билдирган тадқиқотчилар сув остига шўнғиш пайтида.
Аппарат ёрдамида ушбу жонзотнинг битта нусхасини юқорига олиб чиқишга, шунингдек, унга ўхшаш яна иккита ҳайвонни видеога олишга муваффақ бўлинган. Кейинроқ олимлар бу топилма аввалдан маълум бўлган ҳеч қайси турга ўхшамаслигини англаб етган. Саккизоёқнинг ҳажми тахминан гольф тўпидек келади.
Янги турни аниқлашда тадқиқотчилар бир муаммога дуч келган: одатда саккизоёқнинг оғиз тузилиши, тумшуғи ва ички аъзоларини ўрганиш учун уни ёриб кўриш лозим бўлади, бироқ жамоа ихтиёрида фақатгина битта тасдиқланган нусха бўлган.
Бунинг ўрнига олимлар микрокомпьютер томографиясидан фойдаланган. Минглаб рентген суратлари жонзотнинг уч ўлчамли (3D) моделини яратиш ва намунага шикаст етказмасдан унинг ички аъзоларини ўрганиш имконини берган. Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, бу топилма Галапагос оролларининг чуқур сув экотизимлари ҳали қанчалик кам ўрганилганини яна бир бор кўрсатиб беради.
“Ҳар бир янги тур яширин экотизимларни яхшироқ тушунишга ёрдам беради ва нима учун уларни ҳимоя қилиш муҳимлигини кўрсатади”, дейди Лос-Анжелесдаги Калифорния университетидан тадқиқот ҳаммуаллифи Саломе Багласс.
Муаллифларнинг сўзларига кўра, Тинч океани сайёранинг энг кам ўрганилган ҳудудларидан бири бўлиб қолмоқда ва бу каби кашфиётлар сув қаърида яна қанчадан қанча номаълум турлар яшириниб ётганини кўрсатади.
