АҚШ президенти Дональд Трампнинг Дания таркибидаги автоном ҳудуд ҳисобланган Гренландияни сотиб олиш ҳақидаги ташаббуси ортидан минтақада кескинлик кучайган бир вақтда, Америка ҳарбийлари оролдаги Питуффик аэрокосмик базасига ҳарбий самолётларини юборди. Бу ҳақда Шимолий Америка аэрокосмик мудофаа қўмондонлиги (NORAD) ўзининг Хъдаги саҳифасида маълум қилди.
NORAD АҚШ ва Канаданинг қўшма мудофаа ташкилоти ҳисобланади. Ташкилотнинг таъкидлашича, самолётлар яқин вақт ичида Гренландиядаги Питуффик коинот базасига етиб келади. Қўмондонлик ушбу жойлаштириш жараёни АҚШ, Канада ва Дания ўртасидаги мудофаа соҳасидаги ҳамкорликка асосланган ҳамда аввалдан режалаштирилган тадбирларнинг бир қисми эканини билдирмоқда. Шунингдек, баёнотда қуйидагилар очиқланган:
- ҳарбий бўлинмаларнинг ҳаракати Дания билан мувофиқлаштирилган;
- барча кучлар тегишли дипломатик рухсатномалар асосида ҳаракат қилмоқда;
- Гренландия маъмурлари режалаштирилган операциялар ҳақида хабардор қилинган.
“Самолётлар Шимолий Американи ҳимоя қилиш бўйича одатдаги тарқоқ операцияларни қўллаб-қувватлайди”, дейилади хабарда.
Питуффик базаси аҳамияти
Илгари Thule ҳарбий-ҳаво базаси деб номланган Питуффик аэрокосмик базаси Гренландиянинг шимоли-ғарбида жойлашган. У АҚШнинг муҳим ҳарбий объекти ва алоқа маркази бўлиб, у ерда ракетага қарши огоҳлантириш тизими мавжуд. Гренландия Дания қироллиги таркибидаги ўз-ўзини бошқариш ҳуқуқига эга ҳудуд бўлиб, у қуйидаги сабабларга кўра Дональд Трампда катта қизиқиш уйғотган:
- Арктикадаги стратегик жойлашуви;
- бой минерал ресурслари;
- ҳудудда Россия ва Хитой таъсирининг кучайиши борасидаги хавотирлар.
Шунга қарамай, ҳам Дания, ҳам Гренландия расмийлари орол трансфер қилиниши ҳақидаги ҳар қандай таклифни қатъиян рад этиб, ҳудуд Дания тасарруфида қолишини қайта-қайта таъкидламоқда.
