Хитойда номи билан ҳам, ғояси билан ҳам эътиборни тортаётган янги мобил дастур қисқа вақт ичида оммалашди. BBC нашрига кўра, хитой тилида 死了么 — Си Ле Ме? яъни “Ўлдингми?” деб номланувчи ушбу дастур, асосан, ёлғиз яшовчи аҳоли қатлами хавфсизлигини таъминлашга қаратилган.
Дастурнинг ишлаш механизми жуда оддий. Фойдаланувчи ҳар икки кунда бир марта махсус яшил тугмани босиб, тирик эканини тасдиқлаши лозим. Агар белгиланган вақт ичида бу амалга оширилмаса, дастур автоматик равишда фавқулодда ҳолатлар учун кўрсатилган шахс билан боғланиб, фойдаланувчига нимадир бўлган бўлиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантиради.
Дастур ўтган йилнинг май ойида ишга туширилган бўлса-да, айнан сўнгги ҳафталарда одамлар уни фаол юклаб ола бошлади ва натижада Silemа мамлакатдаги энг кўп юклаб олинадиган пулли дастурлардан бирига айланди.
Хитойнинг Global Times нашри маълумотларига кўра, 2030-йилга бориб мамлакатда ёлғиз яшайдиганлар сони 200 миллионга етиши мумкин. Ўзини “хавфсизлик ҳамроҳи” сифатида тақдим этаётган ушбу дастур айнан шундай аудитория: оиласидан узоқда яшовчи офис ходимлари, талабалар ёки онгли равишда ёлғиз ҳаёт тарзини танлаган шахсларга мўлжалланган.
Хитой ижтимоий тармоқларидаги фойдаланувчилардан бири шундай ёзади:
“Ҳаётининг қайсидир босқичида ёлғиз яшайдиган интровертлар, депрессияга учраганлар, ишсизлар ёки бошқа заиф руҳий ҳолатдаги инсонлар, албатта, кимнингдир эътиборига муҳтож бўлади”.
Яна бир фойдаланувчи эса ёлғизликнинг энг қўрқинчли жиҳатини таъкидлайди:
“Энг даҳшатлиси, ёлғиз яшаётган одам ҳеч ким сезмасидан вафот этиши ёки ёрдам чақира олмаслиги мумкин. Баъзан ўйлаб қоламан, агар ёлғиз ўлиб кетсам, буни ким пайқайди?”
38 ёшли Уилсон Хоу ҳам айнан шу хавотир сабаб дастурни юклаб олганини айтади. У Пекинда ишлайди, оиласи эса ундан, тахминан, 100 километр узоқликда яшайди. Одатда ҳафтасига икки марта уйига бориб турса-да, ҳозир лойиҳа устида ишлаётгани боис кўп вақтини иш жойида ўтказишга мажбур.
“Менга бирор нарса содир бўлса, ижара уйимда ёлғиз қолиб кетишим ва бу ҳақда ҳеч ким билмай қолишидан қўрқаман”, дейди у.
Шу сабабли Уилсон ҳам дастурни ўрнатиб, онасини фавқулодда алоқа учун кўрсатган.
Бироқ дастурнинг номи кўплаб фойдаланувчиларда ижобий таассурот қолдирмаяпти. Баъзилар “Ўлдингми?” номи салбий кайфият уйғотиши, ҳатто нохуш фикрлар ва хавотирга сабаб бўлиши мумкинлигини таъкидлаб, танқид қилмоқда. Шу сабабли фойдаланувчилар дастур номини юмшоқроқ, ижобийроқ вариантга ўзгартиришни таклиф қилмоқда.
Уни ишлаб чиққан Мооnscapе Technologies компанияси танқидларни инобатга олганини ва номни ўзгартириш масаласини кўриб чиқаётганини маълум қилди.
Халқаро бозорда дастур Demumu номи билан тақдим этилган. У аллақачон АҚШ, Сингапур ва Гонконгда энг машҳур пулли дастурлар орасида топ-2 таликка кирган, Австралия ва Испанияда эса топ-4 таликдан жой олган. Мутахассислар буни чет элда яшовчи хитойликлар фаоллиги билан изоҳламоқда.
Дастлаб дастур бепул бўлган, бироқ ҳозир у пулли бўлиб, энг арзон версияси 8 юан (тахминан, 1,15 доллар) туради. Маълум бўлишича, уни яратиш учун, тахминан, 1000 юан (140 доллар) сарфланган.
Лойиҳа асосчиларидан бири, ўзини Гo деб таништирган шахс, компаниянинг 10 фоиз улушини 1 миллион юанга сотиш орқали сармоя жалб этишни режалаштираётганини айтди.
