АҚШ президенти Дональд Трампнинг Гренландияни қўлга киритиш режаси мамлакатга 700 миллиард долларга тушиши мумкинлиги маълум бўлди. Бу ҳақда The Independent хабар берди.
Трамп Дания ҳудуди ҳисобланган ушбу оролни “у ёки бу йўл билан” эгаллашга ваъда берган, бироқ Дания ва Гренландия расмийлари бу баёнотларни кескин рад этиб келмоқда.
Стратегик лойиҳа ва 700 миллиард долларлик нарх
Олимлар ва собиқ АҚШ расмийлари томонидан режалаштириш мақсадида ҳисоблаб чиқилган 700 миллиард долларлик сумма АҚШ Уруш вазирлигининг йиллик бюджетининг ярмидан кўпини ташкил этади. Оқ уйнинг юқори мартабали вакилига кўра, давлат котиби Марко Рубиога Гренландияни сотиб олиш бўйича таклиф тайёрлаш вазифаси топширилган.
Мазкур ҳужжат яқин ҳафталарда президентга тақдим этилади. Чоршанба, 14 январь куни Рубио ва вице-президент Жей Ди Венс Вашингтонда Дания ва Гренландия расмийлари билан орол тақдири ҳақида учрашув ўтказган.
Америкаликлар ҳарбий куч ишлатилишига қарши
Европа етакчиларининг ғазабига қарамай, Трамп маъмурияти ўз режасини олға суришда давом этмоқда. Бироқ янги сўровномалар бу ғоя америкаликларнинг ўзи орасида ҳам оммабоп эмаслигини кўрсатди. Reuters сўровига кўра, америкаликларнинг:
- атиги 17 фоизи оролни қўлга киритиш ҳаракатларини маъқуллаган.
- 47 фоизи бунга қарши чиққан, 35 фоизи эса бир қарорга келмаган;
- 71 фоизи эса (шу жумладан, демократларнинг 90 фоизи ва республикачиларнинг 60 фоизи) оролни олиш учун ҳарбий куч ишлатишни ёмон ғоя деб ҳисобламоқда.
- атиги 4 фоиз респондент ҳарбий йўлни қўллаб-қувватлаган.
Шунингдек, сўровномада иштирок этган америкаликларнинг 66 фоизи ушбу режа АҚШнинг НАТО ва Европа билан иттифоқчилик муносабатларига зарар етказишидан хавотирда эканини билдирган.
“Россия ва Хитой эгаллаб олади”
Оқ уй матбуот котиби ўринбосари Анна Келли Трампни миллий хавфсизликни мустаҳкамлаш учун доимо “ижодий ғоялар” устида ишлашини таъкидлади. Трампнинг ўзи эса Truth Social тармоғида агар Америка Гренландияни олмаса, буни Россия ёки Хитой амалга ошириши ҳақида огоҳлантирди.
“АҚШга миллий хавфсизлик ва биз қураётган ‘Олтин гумбаз’ (Golden Dome) лойиҳаси учун Гренландия керак. Агар биз буни амалга оширмасак, Россия ёки Хитой қилади. Бунга йўл қўйиб бўлмайди!”, деб ёзган Трамп.
“Биз сотилмаймиз”
Гренландия ва Дания расмийлари ҳудуд сотилмаслигини бир неча бор тасдиқлади. Хусусан, Гренландия миллий касаба уюшмалари конфедерацияси раҳбари Жесс Бертелсен кескин муносабат билдирди:
“Биз сотилмаймиз ва бизни аннексия қилишларига йўл қўймаймиз. Трампнинг сувларимиз Россия ва Хитой кемалари билан тўлиб кетгани ҳақидаги даъвоси мутлақо асоссиз ва уни тан олмаймиз”.
