Халқаро космик станция (ХКС)да фаолият юритаётган тўрт нафар фазогир 14 январь куни SpaceX капсуласида станцияни муддатидан аввал тарк этди. Бунга экипаж аъзоларидан бирининг соғлиғи ёмонлашгани сабаб бўлган. Бу ҳақда Deutsche Welle хабар берди.
Бу NASA тарихида тиббий фавқулодда ҳолат туфайли коинот миссиясининг муддатидан аввал тўхтатилишига оид биринчи ҳолатдир. Агентлик шахсий дахлсизлик нуқтаи назаридан тўрт нафар фазогирдан айнан кимнинг соғлиғида муаммо юзага келганини очиқламади. NASA расмийси Роб Навиаснинг сўзларига кўра, бетоб бўлиб қолган экипаж аъзоси ҳозирда барқарор ҳолатда.
Endeavor деб номланган Crew Dragon капсуласи АҚШ вақти билан соат 17:20 да (Тошкент вақти билан 15 январь тонгида) ХКСдан ажралди ва Ерга қайтиш орбитасига чиқди. Тахминан 11 соатлик парвоздан сўнг капсула Калифорния соҳиллари яқинида Тинч океанига қўниши кутилмоқда. NASA трансляциясида экипаж аъзолари ўз ўриндиқларида ёнма-ён ўтирган ҳолда станцияни тарк этаётгани кўринган.
Капсула бортида кимлар бор?
SpaceX Crew-11 миссияси таркибига қуйидагилар киради:
- Зена Кардман (38 ёш, АҚШ)
- Майк Финке (58 ёш, АҚШ)
- Кимия Юи (55 ёш, Япония)
- Олег Платонов (39 ёш, Россия).
Ушбу экипаж коинотга 2025 йилнинг август ойида учирилган ва 2026 йил февраль ойи ўрталарига қадар станцияда қолиши режалаштирилган эди. Кема учувчиси, истеъфодаги полковник Майк Финке ҳамма хавфсиз эканини таъкидлади:
“Аввало, ҳаммамиз яхшимиз. Бортдагиларнинг барчаси барқарор ҳолатда ва назорат остида. Бу қарор барча диагностика имкониятлари мавжуд бўлган Ер шароитида тўлиқ тиббий текширув ўтказиш учун қабул қилинди. Бу бир оз ачинарли бўлса-да, энг тўғри қарордир”, деди Финке.
NASA бош тиббий ходими Жеймс Полк қарор “давомий хавф” ва “ташхис борасидаги ноаниқлик” сабабли қабул қилинганини билдирди. Ўтган ҳафтада Зена Кардман коинот станцияси ташқарисида ускуналар ўрнатиш учун олти соатлик очиқ коинот сайрига чиқиши керак эди. Бироқ 7 январь куни “тиббий хавотир” туфайли ушбу сайр бекор қилинган. Полкнинг аниқлик киритишича, бу ҳолат станциядаги иш жараёнида олинган жароҳат билан боғлиқ эмас.
Коинот станциясидан ҳар уч йилда бир марта тиббий эвакуация амалга оширилиши прогноз қилинар эди. Бироқ NASA ўзининг 65 йиллик парвозлари давомида ҳали бирор марта бундай ҳолатга дуч келмаганди.
Совет иттифоқи космонавтлари эса бундай вазиятларни бошдан кечирган. 1985 йилда совет космонавти Владимир Васютин “Салют 7” станциясида жиддий инфекция ёки шунга ўхшаш касалликка чалингани сабабли Ерга муддатидан олдин қайтишга мажбур бўлган эди. Шунингдек, яна бир неча совет космонавтлари енгилроқ соғлиқ муаммолари туфайли парвозларини қисқартирган.
