Олимлар Антарктида жануби-шарқидаги Аллан-Ҳиллс тепаликларидан 6 миллион йиллик муз намуналарини бурғилаб олди. Бу ҳақда Gizmodo хабар берди.
“Бу намуналарда Ернинг ўтмишдаги иқлимига оид қадимий излар сақланган, улар сайёрамизнинг анча иссиқ даврларига тегишли”, дейди Вудс-Хоул океанография институти геофизики Сара Шеклтон.
Унинг айтишича, бу сафар олинган муз ядроси илгари топилган энг қадимги — 2,7 миллион йиллик муздан икки баравар эски.
“Одатда бурғилаш қанчалик чуқур бўлса, муз шунчалик қадимий бўлади. Аммо Аллан-Ҳиллс ҳудудида бу жараён мураккаброқ, бу ерда қадимий музлар шамол ва совуқ иқлим таъсирида сиртга яқин бўлади. Шу сабабли уларнинг ёшини аниқлашни қийинлаштиради”, дейди у.
Аллан-Ҳиллс тепаликлари ниҳоятда совуқ ва шамолли бўлгани учун, қадимий муз қатламлари ер юзасига нисбатан яқин — 100–200 метр чуқурликда жойлашган. Бу ҳолат одатдаги геологик қатламларнинг тартибини бузади: бурғилаш техник жиҳатдан осон, бироқ музликларнинг аниқ ёшини аниқлашни мураккаблаштиради.
Шеклтон жамоаси муз ядросида қолган ҳаво пуфакчаларидаги аргон изотопларини батафсил ўрганган. Ушбу таҳлиллар ҳар бир намунанинг ёшини аниқлаш имконини берган. Эриган сувдаги кислород изотопларини лазер спектроскопияси ёрдамида таҳлил қилиш натижасида, илгари Аллан-Ҳиллс ҳудудида ҳарорат Цельсий бўйича тахминан 12 даражага секин ва узоқ муддат давомида пасайгани аниқланган.
Тадқиқотчилар, шунингдек, газ деярли сақланмаган “ифлос базал муз” намунасини ҳам топган. Сув изотопларини таҳлил қилиш бу музнинг нисбатан илиқ шароитда шаклланганини кўрсатган. Намунанинг чуқурлиги эса унинг ёши 6 миллион йилдан ҳам кўпроқ бўлиши мумкинлигини билдиради.
Фото: Gizmodo
Муз ядролари муз қатламларидан махсус бурғилаш йўли билан олинган цилиндрсимон намуналардир. Уларга етиб бориш учун баъзида 2 минг метр чуқурликкача бурғилаш талаб этилади. Бунда атроф-муҳитни муҳофаза қилишга доир халқаро қоидалар қатъий риоя қилинади.
