Жорий йилнинг март ойида Қозоғистон ва Россия ҳамкорликда “Байтерек” лойиҳаси доирасида фазога космик ракета учиради. Бу ҳақда лойиҳа бошқарувчиси, космонавт Ойдин Аимбетов “Спутник” нашрига берган интервьюсида маълум қилди.
Лойиҳага кўра, Россия ракета ташувчисини ишлаб чиқаради, Қозоғистон эса унинг учириш майдончасини тайёрлайди. Биринчи синов парвози 2026 йил март ойига режалаштирилган.
“Қозоғистон ва Россия 2028 йилга қадар “Союз 5/Сункар” ракетасини йилига бир марта учиради, шундан сўнг лойиҳа тижорат босқичига ўтади. Кейинги парвозлар сони буюртмаларга боғлиқ бўлади, ҳозирда ушбу хизмат бозорга талабга эга”, дейди Ойдин Аимбетов.
Космонавтнинг айтишича, “Байтерек” лойиҳаси якуний босқичга етган. “Союз 5/Сункар” ташувчи ракета аллақачон “Бойқўнғир” космодромида бўлиб, ҳозирда автоном синовлар ўтказилмоқда.
“Учиш дастлаб 2025 йилнинг декабрь охирига белгиланган эди, аммо биз шошилмай, яна ўлчовлар ва автоном синовларни ўтказишга қарор қилдик. Энг муҳими – учишни амалга ошириш. Менимча, “Сункар” парвози биринчи чорак охирида амалга ошади”, деган Аимбетов.
Космонавт, шунингдек, лойиҳа Қозоғистонга нималар беришини таъкидлаган.
“Қозоғистон космик давлат сифатида тўлиқ циклга киради – космик аппаратлар яратишдан тортиб, уларни учириш хизматларини кўрсатишга қадар. “Бойқўнғир” космодромида “Байтерек” учириш хизматларини тақдим этади ва Қозоғистон космик аппаратларни мустақил равишда учирадиган давлатлар қаторига киради. Бу нафақат ташқи сиёсат, балки янги технологиялар ва инвестицияларни жалб қилиш масаласи ҳамдир. Қозоғистон космосга эркин чиқиш имкониятига эга бўлади”, дейди у.
Шунингдек, у космик лойиҳалар қиммат эканини ва уларда бир нечта давлатлар иштирок этиши кераклигини таъкидлаган.
“Ҳозир Қозоғистон бир нечта халқаро лойиҳаларда қатнашмоқда, масалан, Халқаро космик станция – бу 17 давлат иштирокидаги лойиҳа. Қозоғистон келажакда космик маконни ўрганишда муносиб ўрнини эгаллайди”, дейди Аимбетов.
Маълумот учун, Ойдин Аимбетов – Қозоғистоннинг космосга чиққан учинчи космонавти. У 2015 йил сентябрда “Союз ТМА-18М” космик кемасида борт муҳандиси сифатида парвоз қилган.
