АҚШ президенти Дональд Трамп 60 та давлатни мажбурий меҳнатнинг олдини олмаганликда айблаб, уларга янги импорт божларини жорий этди. Улар қаторида Марказий Осиё бўйича фақат Қозоғистон (12,5 фоизлик бож) бор. Бу ҳақда Euronews хабар берди.
10 фоиздан 12,5 фоизгача бўлган янги божлар 24 июль куни (бугун)кучга киради. Улар йил бошида Трамп жорий этган, амал қилиш муддати бугун тугайдиган 10 фоизлик глобал божлар ўрнини эгаллайди.
АҚШнинг янги божлари ўнлаб савдо ҳамкорларига, жумладан, мамлакат импортининг 99 фоизини ташкил этувчи Хитой, Ҳиндистон ва Европа Иттифоқи каби йирик иқтисодиётларга таъсир қилади. АҚШ мажбурий меҳнатдан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган товарларни импорт қилишни тақиқлаб келади ва бунга қатъий риоя қилади.
“Савдо ҳамкорларимиз ҳам худди шундай қилиши керак эди”, деди АҚШ савдо вакили Жеймисон Грир.
2025 йил Трамп дунёнинг деярли барча мамлакатларига икки хонали импорт божларини жорий этганди. Февраль ойида Олий суд 1977 йилдаги “Халқаро фавқулодда иқтисодий ваколатлар тўғрисида”ги қонун асосида президент бундай божларни жорий этиш учун қонуний ваколатга эга эмаслигини таъкидлади.
Натижада маъмурият ушбу божларни тўлаган импортчиларга компенсация тўлашга мажбур бўлди. Бунинг ўрнига Трамп 1974 йилги “Савдо тўғрисида”ги қонуннинг 122-моддасига асосан 10 фоизлик глобал божлар жорий этилишини эълон қилди. Бироқ ушбу божлар фақат 150 кун амал қилиши мумкин ва у 24 июль куни тугайди. Энди уларнинг ўрнини янги божлар эгаллайди.
Янги божлар 1974 йилдаги “Савдо тўғрисида”ги қонуннинг 301-моддасига асосланган. Бу президентга “асоссиз”, “дискриминацион” савдо амалиётидан фойдаланаётган мамлакатларга қарши импорт божлари ва бошқа санкцияларни жорий этиш ваколатини беради.
Канада, Европа Иттифоқи, Ҳиндистон ва Бирлашган Қироллик учун 10 фоизлик ставка белгиланди. Хитой, Япония ва Жанубий Корея каби бошқа давлатлар учун ставка 12,5 фоизни ташкил этади.
Танқидлар: Товарларига 12,5 фоизлик божлар белгиланган Бразилия буни “ўзбошимчалик ва асоссиз“ деб атади. Эндиликда у АҚШга қарши жавоб тарифларини жорий этиш ниятида.
“Вашингтон 59 та давлат ва Европа Иттифоқини инсофсиз амалиётда айблаш учун бутун дунё бўйлаб инсон ҳуқуқлари ва меҳнаткашлар кураши учун улкан аҳамиятга эга бўлган масаладан ўз мақсадлари йўлида фойдаланишга қарор қилди”, дея таъкидлади Бразилия ҳукумати.
Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари янги тарифларни жорий этиш сабабларига шубҳа билан қарашга асос борлигини айтди. Шунга қарамай, улар бу божлар мажбурий меҳнат кўламини камайтиришига ишонади.
