Ўзбекистон ҳукумати банклар томонидан юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳисобварақлари ҳамда омонатларига оид маълумотларни солиқ органларига тақдим этиш тартибини тасдиқлашни назарда тутувчи қарор лойиҳасини ишлаб чиқди. Қарор кеча, 23 июнь куни жамоатчилик муҳокамасига қўйилган.
Ҳужжатга кўра, банклар юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳисобварақлари ҳақидаги маълумотларни солиқ органларига электрон шаклда тақдим этади. Шунингдек, солиқ қонунчилигига риоя этилишини назорат қилиш мақсадида солиқ органларининг сўровига асосан қўшимча маълумотлар ҳам берилади.
Янги тартибга мувофиқ, жисмоний шахснинг банк картасига бир календарь ой давомида бошқа жисмоний шахсларнинг (яқин қариндошлар бундан мустасно) банк карталари ёки электрон ҳамёнларидан базавий ҳисоблаш миқдорининг 500 бараварига тенг ёки ундан ортиқ маблағ келиб тушса, бу ҳақда солиқ органларига ахборот юборилади.
Бундан ташқари, жисмоний шахслар томонидан чет эл юридик шахсларига ўтказилган маблағлар ҳақидаги маълумотлар ҳам солиқ органларига тақдим этилади. Бунда маблағ юборувчиларнинг шахсий маълумотлари кўрсатилмайди.
Қарор лойиҳасига кўра, Солиқ қўмитаси ва Марказий банк икки ой ичида автоматлаштирилган “Банк-солиқ” ахборот алмашинуви махсус модулини ишлаб чиқиб, технологик йўриқномани тасдиқлайди. Тўрт ой муддатда эса банкларнинг ахборот тизимлари мазкур модул орқали солиқ органларининг тизимлари билан интеграция қилинади.
Банкларнинг солиқ назорати билан боғлиқ мажбуриятларини бажариш ва солиқ органига ўз вақтида ахборот тақдим этишга асос қилиб Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодекси ҳамда Президентнинг 2025 йил 10 декабрдаги “Нақдсиз ҳисоб-китобларни оммалаштириш ва яширин иқтисодиёт улушини қисқартиришга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” 246-сон ва 2026 йил 19 майдаги “Солиқ органлари фаолиятини институционал жиҳатдан такомиллаштириш ва солиқ маъмуриятчилигида замонавий ёндашувларни жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 95-сон Фармонлари келтирилган.
Қайд этилишича, ҳужжатнинг асосий мақсади нақдсиз ҳисоб-китобларни оммалаштириш, яширин иқтисодиёт улушини қисқартириш ҳамда банк ва солиқ органлари ўртасидаги ахборот алмашинувини рақамлаштиришдан иборат.
