Қозоғистон Транспорт вазирлиги Оқтов яқинида ҳалокатга учраган Azerbaijan Airlines (AZAL) авиакомпаниясига тегишли самолёт бўйича оралиқ ҳисоботни эълон қилди. Самолёт жанговар қисм элементлари билан шикастланган, бироқ ушбу элементларнинг кимга тегишли экани аниқланмади.
Авиаҳалокат бўйича тергов Қозоғистон Транспорт вазирлиги ҳузуридаги махсус комиссия томонидан олиб борилмоқда. Унда Озарбайжон, Россия ва Бразилия вакиллари, шунингдек Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти (ICAO) кузатувчиси ҳам иштирок этмоқда.
Комиссия экипаж аъзолари ва авиадиспетчерлар фаолияти, парвозга тайёргарлик ва парвозни бажаришга оид ҳужжатлар, метеорологик маълумотлар ва техник хизмат кўрсатиш материалларини йиғиб, таҳлил қилди. Шунингдек, кабинадаги суҳбатларни ёзиб олувчи қурилма ёзувлари тўлиқ ўрганилди.
AZAL самолёти шикастланиши: портлаш изи йўқ, аммо жанговар элементлар эҳтимоли бор
Авиаҳодисани текшириш доирасида аниқланган бегона металл буюмлар (ташқи объектлар) бўйича комплекс — трасологик, баллистик, портлаш-техник ва ёнғин экспертизалари ўтказилди. Экспертиза натижаларига кўра, портловчи моддалар излари аниқланмади. Текширув учун тақдим этилган учта кислород баллонида ҳам портлаш аломатлари топилмади.
- Ҳаво кемасининг шикастланишига жанговар қисм элементлари сабаб бўлгани тахмин қилинмоқда, бироқ уларнинг кимга тегишли эканини аниқлашнинг иложи бўлмади.
Шунингдек, 2-сонли гидравлик тизим қувурининг бир қисми бўйича трасологик экспертиза ўтказилди. Тадқиқот натижаларига кўра, қувурда шикастланишлар мавжудлиги аниқланди. Шикастланишлар металлнинг қаттиқ буюмлар билан тўқнашуви оқибатида ёрилиши сабаб юзага келган. Тешиб ўтувчи шикастланишлар темир асосидаги қотишмадан (пўлат асосидан) тайёрланган металл бўлаклари (ташқи объектлар) таъсирида юзага келган бўлиши мумкин;
Бундан ташқари, Марказий техник хизмат кўрсатиш компьютери (Central Maintenance Computer) кассеттаси бўйича тадқиқот ўтказилди. Ушбу кассетта Honeywell International Inc ишлаб чиқарувчисининг авионика модул блокидан чиқариб олинган. Кучли иссиқлик таъсири сабабли мазкур кассетадан маълумотларни ажратиб олишнинг имкони бўлмади.
Маълумотларни тиклаш учун кассетта хотира картасини ишлаб чиқарувчи Delcin Devices Inc компаниясига юборилади. Ҳозирда комиссия АҚШнинг ваколатли вакили билан мазкур завод базасида тадқиқот ўтказиш масаласида музокаралар олиб бормоқда.
Шу билан бирга, Глобал жойлашув тизими (GPS1 ва GPS2) кассеталари бўйича тадқиқотлар якунланди. Ушбу қурилмалар CМC Electronics заводи базасидаги 1 ва 3-рақамли авионика модул блокларидан олинган бўлиб, ҳозирда олинган маълумотлар таҳлил қилинмоқда.
Авиаҳалокат ҳақида қисқача
2024 йил 25 декабрь куни Оқтов аэропортидан уч километр узоқликда Озарбайжоннинг Azerbaijan Airlines (AZAL) авиакомпаниясининг Embraer самолёти иштирокида фожиали авиаҳалокат юз берди. Боку—Грозний рейсини амалга ошираётган самолёт фавқулодда қўнишга уриниш чоғида ҳалокатга учради.
Бортда 62 нафар йўловчи ва 5 нафар экипаж аъзоси бўлган. 38 киши ҳалок бўлган, яна 29 киши жароҳатланган. Президент Илҳом Алиевнинг таъкидлашича, лайнер радиоэлектрон кураш воситалари ёрдамида бошқарилмайдиган ҳолатга келтирилган ва кейин Россия ҳудудидан ҳужумга учраган. Учувчилар Россиянинг энг яқин аэропортларидан бирига фавқулодда қўнишни сўраган, бироқ уларга ҳамма жойда рад жавоби берилган, шундан сўнг самолёт Каспий денгизини кесиб ўтиб, Оқтов шаҳрига қулаган. Алиев ҳалокат учун жавобгарликни Россияга юклаб, айбдорларни жазолашни талаб қилган эди.
